26
december 2004
De eerste 24 uur..........
De gevolgen van de verwoestende aardbeving
waren niet onmiddellijk duidelijk. De eerste melding van een aardbeving
kwam op Tweede Kerstdag 02.59 uur Nederlandse tijd. Aanvankelijk gingen
seismologen uit van een matige beving, maar in de loop van de dag werden
de gevolgen pas goed duidelijk.
Een overzicht van de eerste 24 uur:
26 december, 02.59 uur:
De persbureaus Reuters en AP doen melding van de aardbeving. Die beving
vindt plaats in de Indische Oceaan ten westen van Sumatra op veertig kilometer
diepte. Over de kracht van de beving doen verschillende verhalen de ronde.
Volgens een Amerikaanse geologisch instituut heeft de aardbeving een kracht
van 8,1 op de schaal van Richter, soortgelijke instituten in Indonesië
houden het op 6,4. In de west-Sumatraanse provincie Atjeh storten gebouwen
in en er breekt paniek uit.
26 december,
03.56 uur:
De eerste vloedgolven overspoelen de kust van Atjeh. Er worden negen doden
gemeld.
26 december,
05.02 uur:
Lichte aardschokken gemeld op het vasteland van Maleisië.
26 december,
05.21 uur:
Seismografische instituten in Bangladesh melden in het zuid-oosten van
het land een aardbeving met een kracht van 7,3 op de schaal van Richter.
26 december,
05.32 uur:
De Indonesische autoriteiten melden dat de aardbeving, met het epicentrum
op 149 kilometer buiten de kust van Sumatra, vloedgolven, een 'tsunami',
heeft veroorzaakt met golven van zeker vijf meter hoog.
26 december,
05.49 uur:
De vloedgolf bereikt de zuidoostelijke kust van Sri Lanka. Er wordt melding
gemaakt van 10 doden.
26 december,
05.53 uur:
De vloedgolf bereikt het Thaise vakantie-eiland Phuket. Een regeringswoordvoerder
meldt de dood van vier toeristen en honderd gewonden.
26 december,
06.04 uur:
Het dodental in Sri Lanka loopt snel op. Met de zuidelijker gelegen Maldiven
is geen communicatie mogelijk.
26 december,
06.10 uur:
Lichte aardschokken gemeld in de zuid-Indiase stad Chennai, dat vroeger
Madras werd genoemd.
26 december,
ochtend:
De omvang van de ramp begint duidelijk te worden. Diverse landen melden
snel oplopende dodentallen en vele vermisten als gevolg van de tsunami.
26 december,
08.08 uur:
Een regeringswoordvoerder van de Maldiven zegt dat grote delen van de
hoofdstad Male onder water staan.
26 december,
08.57 uur:
Het Amerikaanse US Geological Survey waardeert de kracht van de aardbeving
op van 8,1 naar 8,9. Daarmee is de beving de op vier na zwaarste sinds
1900 en de zwaarste sinds 1964.
26 december,
09.09 uur:
President Kamaratunga van Sri Lanka roept de tsunami uit tot nationale
ramp.
26 december,
10.07 uur:
De eerste doden in Maleisië worden gemeld.
26 december,
10.29 uur:
Het Nationale Milieu-agentschap van Singapore meldt een lichte aardschok.
26 december,
10.37 uur:
Het dodental in India passeert de duizend.
26 december,
11.44 uur:
De eerste ooggetuigenverslagen uit het rampgebied druppelen binnen in
de westerse media. Westerse toeristen uiten hun ongeloof en verbijstering
over hetgeen hen is overkomen.
26 december,
12.20 uur:
De Paus roept de internationale gemeenschap op hulp te bieden aan de slachtoffers
van de vloedgolf in zuidoost-Azië.
26 december,
12.52 uur:
De Russische president Poetin condoleert zijn Aziatische ambtgenoten met
het verlies van het grote aantal levens.
26 december:
12.58 uur:
De Europese Unie stelt 3 miljoen euro beschikbaar voor noodhulp. In de
loop van de dag bieden ook andere landen steun aan. Ook komen er meer
officiële deelnemingen van regeringsleiders.
26 december,
middag:
De dodentallen blijven stijgen, tot ruim boven de 10.000. Ook wordt duidelijk
dat er veel Europeanen, de meesten met vakantie in Thailand, bij de ramp
zijn betrokken. Ook Australië en Nieuw-Zeeland melden vermiste landgenoten.
26 december,
19.27 uur:
De Amerikaanse president Bush biedt, onderweg in de Air Force 1 van Washington
naar Texas, condoleances aan aan de leider van de getroffen landen in
Azië. Hij zegt Amerikaanse hulp toe.
27 december,
00.02 uur:
Dodental in Sri Lanka stijgt tot 4500, meldt een regeringswoordvoerder.
27 december,
ochtend:
Diverse landen melden duizenden doden. In de dagen na de ramp loopt dat
op tot bijna 70.000, en de wereldgezondheidsorganisatie waarschuwt dat
het aantal door epidemieën zou kunnen verdubbelen. Onder de omgekomen
buitenlanders zijn zeker vijf Nederlanders.
(Bron: NOS)
Wat is een tsunami?
De vernietigende werking van de zware aardbeving bij Sumatra lag niet zozeer in de kracht van de aardschok, maar in de vloedgolven die na de schok ontstonden in zee.
Deze zogenoemde tsunami's kunnen heel krachtig zijn, maar zo krachtig als de tsunami's van zaterdagnacht op 25 december, dat komt niet vaak voor. Ook het hoge aantal slachtoffers is uitzonderlijk.
Vloedgolven worden veroorzaakt door vulkaanuitbarstingen of door aardschokken onder zee, ook wel zeebevingen genoemd. Zeebevingen ontstaan als de platen van de aardkorst plotseling dalen of stijgen. Deze aardplaten zijn voortdurend in beweging, maar normaal gaat dat heel langzaam, met enkele centimeters per jaar.
Maar zaterdagnacht om 02.00 uur schoof de Oceanische Plaat voor de kust van Sumatra met een enorme schok onder de Continentale Plaat. Het gevolg was de zwaarste aardbeving in veertig jaar.
Torenhoog
Over een lengte van duizend kilometer veroorzaakte dat in de Indische
Oceaan enorme vloedgolven. Deze tsunami's kunnen een snelheid bereiken
van meer dan 800 kilometer.
Als de vloedgolven de ondiepe kustwateren bereiken, neemt hun snelheid snel af. De verzamelde energie stuwt de golven op tot enorme hoogte. Golven die op open zee slechts enkele centimeters meten, kunnen wel dertig tot vijftig meter hoog worden, met alle gevolgen vandien voor de bewoners van kustgebieden.
Er bestaat waarschuwingssysteem dat Tsunami's kan aankondigen. In de Indische Oceaan is dit kostbare systeem - bestaande uit sensoren op de zeebodem en in boeien, die gegevens doorgeven aan satelieten - echter niet geïnstalleerd. Was dat wel het geval geweest, dan hadden volgens deskundigen duizenden levens kunnen worden gered.
Het woord tsunami komt uit het Japans, en betekent 'havengolf'. De meest dodelijke tsunami dateert voor zover bekend uit 1775. Toen doodde een vloedgolf als gevolg van een zeebeving naar schatting 50.000 tot 100.000 mensen in Lissabon.
Satellietbeelden:
http://www.nature.com/news/2005/050103/multimedia/050103-2-m1.html